Cơ thể mệt mỏi buồn nôn là bệnh gì?

1. Cơ thể mệt mỏi buồn nôn có đáng lo không?

Cảm giác cơ thể mệt mỏi buồn nôn, uể oải, chán ăn, đôi khi bụng khó chịu, buồn ngủ cả ngày là biểu hiện rất thường gặp. Đa phần đến từ lối sống: ăn uống thất thường, thiếu ngủ, stress, làm việc quá sức.

Tuy nhiên, nếu tình trạng người mệt mỏi, buồn nôn chán ăn kéo dài nhiều ngày, lặp lại liên tục hoặc kèm thêm khó thở, sụt cân, đau bụng, chóng mặt… thì đó có thể là dấu hiệu của bệnh lý và cần đi khám.

2. Nguyên nhân thường gặp khiến cơ thể mệt mỏi buồn nôn

2.1. Lối sống, sinh hoạt không lành mạnh

• Thiếu ngủ, ngủ không sâu: ngủ ít hơn 6-7 giờ/ngày, thức khuya, ngủ trễ, dậy sớm làm rối loạn đồng hồ sinh học, khiến bạn uể oải, mệt mỏi, khó tập trung.

• Ăn uống thất thường, nhiều dầu mỡ, đồ cay nóng, đồ chiên rán, ăn quá no, ăn khuya: làm dạ dày quá tải, dễ đầy bụng, ợ nóng, buồn nôn, đặc biệt vào buổi tối hoặc sáng sớm ngày hôm sau.
  

   

• Cà phê, rượu, thuốc lá, một số thuốc (nhất là kháng sinh, thuốc giảm đau …) có thể gây kích ứng dạ dày, làm bạn buồn nôn, ăn uống kém, từ đó mệt hơn.

2.2. Vấn đề tiêu hóa liên quan đến dạ dày, đường ruột

Các bệnh lý tiêu hóa thường dẫn đến hấp thu kém, thiếu năng lượng và biểu hiện ra bên ngoài bằng triệu chứng bụng khó chịu buồn nôn mệt mỏi:

• Viêm dạ dày, trào ngược, loét dạ dày, tá tràng: gây nóng rát, ợ chua, buồn nôn, nặng bụng sau ăn.

• Rối loạn tiêu hóa, viêm dạ dày, ruột do virus/bacteria, ngộ độc thức ăn: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, đau quặn bụng, người lả đi vì mất nước.

2.3. Stress, lo âu, trầm cảm

Não và ruột có sự liên kết chặt chẽ với nhau qua trục thần kinh - nội tiết. Nên khi bạn stress, lo âu kéo dài thì não luôn trong trạng thái “căng như dây đàn”  khiến dạ dày, ruột co bóp bất thường từ đó gây đầy hơi, buồn nôn, chán ăn.

Một số người còn liên tục buồn ngủ, ngủ cả ngày dài nhưng vẫn gần như không có năng lượng khi tỉnh dậy.

2.4. Thiếu nước, rối loạn dinh dưỡng, thiếu vi chất

Uống quá ít nước, ăn lệch (nhiều tinh bột trắng, ít rau, đạm, vitamin) hoặc thiếu một số vi chất (B12, sắt, vitamin D…) có thể gây mệt mỏi, uể oải, khó tập trung, đau đầu nhẹ, hoa mắt. Đôi khi buồn nôn do hạ đường huyết, mất nước, tụt huyết áp nhẹ.

Nếu bạn thường xuyên bỏ bữa, chỉ uống cà phê thay bữa sáng, ăn qua loa cả ngày, rất dễ rơi vào trạng thái này. Vậy nên dù mệt đến mấy, bạn cũng đừng ăn uống qua loa hay bỏ bữa. Ngày nào mệt không muốn ăn, mình có thể dùng smoothie rau củ quả đậm đặc để bù nước, vitamin và khoáng chất vừa không cần ăn nhai, vừa cho hệ tiêu hóa được nghỉ ngơi. 

2.5. Một số bệnh/lý do đặc biệt cần lưu ý

Đây là điều mà chúng ta lo lắng nhất, khi mệt mỏi buồn nôn không là triệu chứng bình thường mà biểu hiện của các bệnh lý như:

• Thiếu máu, bệnh mạn tính (gan, thận, tim): hay mệt, buồn nôn, chán ăn, sụt cân.

• Rối loạn nội tiết, đường huyết (cả tăng và hạ đường huyết): mệt, run tay, buồn nôn, choáng váng.

• Rối loạn tiền đình, huyết áp: mệt, buồn nôn, chóng mặt, mất thăng bằng.

3. Vậy mệt mỏi buồn nôn là bệnh gì?

Theo Mayo Clinic, mệt mỏi buồn nôn không phải là bệnh. Nó là một nhóm triệu chứng xuất hiện do:

• Phản ứng tạm thời của cơ thể khi thiếu ngủ, stress, ăn uống thiếu khoa học.

• Dấu hiệu của bệnh lý tiêu hóa (viêm dạ dày, ruột, trào ngược, loét…).
  

   

• Biểu hiện của rối loạn nội tiết, thiếu máu, bệnh mãn tính, rối loạn tiền đình…

• Dấu hiệu sớm của thai kỳ ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản.

Gặp các triệu chứng này, bạn không cần quá lo lắng mà hãy dành ra vài ngày theo dõi xem có biểu hiện bất thường nào không. Nếu không đỡ, thậm chí mệt mỏi, khó chịu kèm theo nhiều biểu hiện lạ, hãy đến gặp bác sĩ trong thời gian sớm nhất.

4. Làm gì tại nhà khi cơ thể mệt mỏi buồn nôn?

Những gợi ý dưới đây phù hợp khi triệu chứng nhẹ, mới xuất hiện, không kèm dấu hiệu nguy hiểm:

4.1. Điều chỉnh lại ăn uống, ngủ nghỉ

• Ăn 3 bữa chính + 1-2 bữa phụ nhẹ, tránh bỏ bữa, đặc biệt là bữa sáng.

• Ưu tiên thức ăn dễ tiêu: cơm trắng lượng vừa, khoai, cháo, súp, rau củ luộc, trái cây ít chua. Hạn chế chiên rán, cay, rượu, cà phê trong vài ngày.

• Uống nước đều trong ngày (nước lọc, nước ấm, có thể thêm một ít nước điện giải nếu bạn tiêu chảy/nôn nhiều trước đó).

• Cố định giờ ngủ: đi ngủ trước 23h, ngủ 7-8 tiếng, tránh làm việc căng thẳng sát giờ ngủ, hạn chế dùng điện thoại trên giường.

4.2. Vận động rất nhẹ giúp giảm khó chịu

Nếu không sốt cao, không đau bụng nhiều hoặc kiệt sức, bạn có thể:

• Đi bộ chậm 10-15 phút quanh nhà sau bữa ăn tối.

• Tập vài động tác kéo giãn nhẹ, hít sâu, thở chậm nhẹ nhàng.

Những hoạt động này giúp tiêu hóa tốt hơn, tăng lưu thông máu, giảm cảm giác “nặng người”.

4.3. Quan sát thêm các triệu chứng đi kèm

Trong vòng 3-7 ngày đầu xuất hiện các triệu chứng, bạn nên chú ý thêm các biểu hiện khác như:

• Buồn nôn có tăng lên hay giảm đi ngày qua ngày?

• Có thêm đau bụng, tiêu chảy, sốt, sụt cân, vàng da, nước tiểu sẫm màu, đau ngực, khó thở, đau đầu dữ dội không?

• Nếu là nữ: có trễ kinh không? Nếu có, nên test thai nhanh rồi đi khám.

Nếu sau giai đoạn tự điều chỉnh mà vẫn người mệt mỏi buồn nôn chán ăn, không khá lên, bạn nên đi khám để được làm xét nghiệm cơ bản (máu, nước tiểu, siêu âm bụng…) và khám theo chuyên khoa phù hợp.

5. Khi nào mệt mỏi, buồn nôn phải đi khám ngay lập tức?

Mệt mỏi, buồn nôn sẽ không còn là triệu chứng có thể tự điều chỉnh ở nhà nếu như mang theo các biểu hiện nguy hiểm bao gồm:

• Buồn nôn, nôn nhiều, không ăn uống được, có dấu hiệu mất nước (khô môi, nước tiểu ít, sẫm màu, chóng mặt khi đứng lên).

• Mệt mỏi kèm đau ngực, khó thở, cảm giác sắp ngất.

• Đau bụng dữ dội, bụng căng, sốt cao.

• Nôn ra máu, phân đen như bã cà phê.

• Sụt cân nhanh trong thời gian ngắn mà không rõ lý do.

• Người lạnh, tay chân ra mồ hôi dù đang giữa mùa hè. 

Những dấu hiệu này có thể liên quan bệnh lý nghiêm trọng như xuất huyết tiêu hóa, bệnh tim, nhiễm trùng nặng… Chỉ cần xuất hiện 1-2 dấu hiệu lạ, bạn cũng nên đi khám ngay thay vì chịu đựng đến khi hết cơn buồn nôn, khó chịu.

Cơ thể mệt mỏi buồn nôn không phải bệnh lý nguy hiểm mà có thể do căng thẳng, tiêu hóa kém, mất ngủ,... Tuy nhiên, nếu đi kèm các biểu hiện lạ vượt quá sức chịu đựng, hãy đến gặp bác sĩ ngay để đảm bảo an toàn bạn nhé!